Yapraklar orta büyüklükten çok büyük olanlara kadar değişir ve yaprak laminası orbikular, peltat, ve kordattır; yaprak kenarları düz, palmat damarlı, stipullu, uzun petiyolludur.
Çiçekler tek, büyük, hermafrodit, aktinomorf, hipantiyum mevcut, kaliks korolla farklılaşmıştır. Çiçekler su üzerinde açar. Kaliks 4-5 ya da çok sepallı, sepaller imbrikat dizilişli, yeşil veya renklidir. Korolla 5 veya 15-20 petallı, petaller de imbrikat dizilişli, petaller genellikle gösterişli, beyaz veya sarı renklidir.
Androkeum 40-80 stamenli, stamenler serbest ve spiral dizilişli; bazıları staminod, staminodlar petaloid şekilde ve gösterişli, bunlarda nektaryumlar mevcut. Anterler uzunluğuna yarılma ile açılır.
Ginekeum 5-35 bileşik karpelli, ovaryum üst durumlu ya da kısmen alt durumlu, 5-35 lokuluslu, her lokulusda 10-100 ovülmevcuttur.
Meyve folikül, nuks veya derimsi bakka. Tohumlar genellikle arile sahiptir. Bu familyanın yayılışı kozmopolittir, dünyada 9 cins ve 90 kadar türle temsil edilir.
Nymphaea alba ( beyaz nilüfer ), Nuphar luteum ( sarı nilüfer ) türleri Türkiye’de yaygındır.
Nymphaea lotus ( mısır lotusu ) geceleri Nil nehrinde sarı renkli çiçekler açar ve etrafa güzel kokular yayar.
Victoria türleri dünyanın en büyük yapraklı bitkileri olarak bilinirler bunların çapları 2 metreye ve kalınlıkları 4-6cm’ye kadar ulaşabilir; bunlar genellikle Amazon bölgesinde yayılmıştır.
